Tìm kiếm

LỜI DẪN

            

   Các anh chị em thân mến

 Với lòng lưu luyến tuổi học sinh thời niên thiếu, chúng tôi, nhóm chủ trương trang Tống Phước Hiệp71.com đã thành lập trang web này để mong làm sống lại những kỷ niệm thật dễ thương dưới mái trường thân yêu ở Vĩnh Long ngày nào, và cùng chia sẻ với nhau những buồn vui trong cuỗc sống hàng ngày nhiều bận rộn.

 Trang web không nhằm mục đích kinh doanh nên các thông tin hình ảnh, tư liệu từ trang này chúng tôi không giữ bản quyền, các bạn được quyền sử dụng thoải mái, nếu được xin ghi trích dẫn từ nơi này để các bạn của mình biết thêm ở trường có một nơi thông tin dễ thương.
 Mục “tin nhà” sẽ là cột tin chính đăng tải những hình ảnh, tin tức hoạt động vui chơi của các lớp, các niên khoá để tất cả mọi cựu học sinh đều biết
 Mục “chia sẻ thông tin” sẽ đăng lại những bài báo, biên khảo, cảm nghỉ của các cựu học sinh cho các bạn biết thêm về mình.
Còn nhiều mục nữa mà chúng tôi muốn mở , nhưng vì trình độ kỹ thuật còn non kém, sẽ từng bước thực hiện cho trang web được hoàn chỉnh.
Tất cả chuyên mục, chúng tôi sẽ trình bày một cách vui tươi, không cao đạo, vì cuộc sống hàng ngày bận rộn, cần có giây phút thư giản.
 Chúng tôi mong được các bậc đàn anh, các em từng sống dưới mái trường đóng góp, chia sẻ để trang tin này được phong phú hơn, có ý nghĩa hơn.
  Xin chân thành cám ơn các bạn vừa qua đã đóng góp ý kiến, tài chính cho trang tongphuochiep71.com được hình thành.

           Đại diện nhóm thực hiện
             Trương Tường Minh

 

 

 

 

 

Hỗ trợ trực tuyến
Thống kê
Số người online
0000126
Số lượt truy cập
22829274
HÀO KIỆT ĐẤT PHƯƠNG NAM( tiếp theo). -Người Long Hồ-
Ngày đăng: 2022-06-21 09:11:59

 

7) Diệp Văn Cương

Diệp văn Cương tự Thọ Sơn, hiệu là Yên Sa, sanh quán tại làng An Nhơn, thuộc tỉnh Gia Định. Ông tinh thông Hán học, lại du học bên Pháp và đậu Tú Tài Pháp, về nước, ông dạy học tại trường Chasseloup-Laubat. Ít lâu sau ông ra làm việc ở các vùng Bắc Kỳ và Trung Kỳ. Trong thời gian ở Huế, ông được chọn làm thầy dạy học cho vua Đồng Khánh. Đến đời vua Thành Thái, ông quay trở về miền Nam tiếp tục dạy môn sử ký tại trường Chasseloup-Laubat. Năm 1886, ông đứng ra thành lập tờ “Phan Yên Báo” tại Sài Gòn. Ông là một trong những nhân sĩ miền Nam có tài viết báo hồi đầu thế kỷ thứ XX. Tác phẩm của ông gồm có: Sách Vần Quốc Ngữ (Syllabaire Quốc Ngữ), nhà xuất bản Phát Toán, ấn loát tại Sài Gòn vào năm 1909; Tập Phong Hóa (Recueil de moral annamite, Imprimerie de l'Union, Saigon), dịch ra quốc ngữ năm 1917. Con trai ông là ông Diệp văn Kỳ, là một luật sư, cũng là một trong nhà báo có tiếng với tờ “Đông Pháp Thời Báo” và sau này lại sáng lập tờ “Thần Chung.” Về sau này ông Kỳ bị sát hại tại vùng Trảng Bàng, thuộc tỉnh Tây Ninh.

 

8) Hồ Biểu Chánh(1885-1958)

Nhà văn Hồ Biểu Chánh tên thật là Hồ Văn Trung, tự là Biểu Chánh, hiệu là Thứ Tiên, sanh quán làng Bình Thành, nay là Thành Công, quận Tân Hòa, tỉnh Gò Công(1). Ông là một trong những cây bút viết tiểu thuyết xã hội xuất chúng của miền Nam. Ông xuất thân trong một gia đình trung nông, thuở nhỏ được cha mẹ cho đi học chữ Nho, sau qua học chữ quốc ngữ, nên ông rất giỏi về chữ Hán(2). Năm 1905, ông đậu bằng thành chung(3), rồi ngay sau đó lại đậu vào ngạch ký lục (sécrétaire) của Soái Phủ Nam Kỳ, được bổ nhiệm làm ký lục, rồi thăng dần lên thông ngôn. Ông cũng là một trong những trí thức tân học, từng làm Quận Trưởng, sau thăng làm Đốc Phủ Sứ.

Tháng 8 năm 1941, sau khi về hưu trí, ông được người Pháp mời làm Cố Vấn và được cử vào Hội Đồng Đô Thành Sài Gòn và Hội Đồng Liên Bang Đông Dương. Có một thời ông giữ chức vụ Phó Đốc Lý Sài Gòn Chợ Lớn, đồng thời ông cũng làm giám đốc cho những tờ báo tuyên truyền cho chủ nghĩa Pháp Việt đề huề. Dầu làm việc trong guồng máy cai trị của chính quyền thuộc địa, nhưng lúc nào ông cũng tỏ ra thanh liêm, thương dân, nhất là những người nghèo khổ. Ông luôn là tiếng nói bênh vực cho những kẻ thế cô, hay những người bị hà hiếp và bị hàm oan, nên đi đâu đến đâu ông cũng được người thương mến.

Năm 1946, thời chính phủ Nam Kỳ Tự Trị, ông làm Đổng Lý Văn Phòng cho Thủ Tướng Nguyễn Văn Thinh, nhưng chỉ được vài tháng thì chánh phủ Nguyễn Văn Thinh sụp đổ. Từ đó ông lui về ở ẩn, dành trọn thời gian cho việc viết lách. Có một điều đáng nói là sau những biến động đẫm máu của thời cuộc đất nước thời bấy giờ, rất nhiều chính khách, nhà văn, nhà báo... bị sát hại hay bị làm khó dễ bởi cả chính quyền người Pháp lẫn người Việt như Phạm Quỳnh, Dương Quảng Hàm, Nguyễn Tường Tam, Khái Hưng Trần Khánh Dư, vân vân. Nhưng ông Hồ Biểu Chánh và Gia đình ông vẫn luôn được dân chúng kính mến và chính quyền các thời nễ trọng, có lẽ vì trong suốt thời gian tham chánh, ông luôn được lòng cảm mến của dân chúng, vì ông luôn thanh liêm chánh trực, chịu sống thanh bần và nêu cao đức hạnh của người chính nhân quân tử. Ông mất vào ngày 1 tháng 11 năm 1958, hưởng thọ 74 tuổi(4). Hồ Biểu Chánh là một nhà viết tiểu thuyết tài ba, gần như vô tiền khoáng hậu của vùng đất phương Nam. Có nhiều người đã xem nhà văn Hồ Biểu Chánh như là một Balzac(5) của vùng đất phương Nam.

Tất cả những sáng tác ông viết ra, có khoảng trên 100 cuốn, đều được hầu hết mọi người ưa thích. Có lẽ qua kinh nghiệm làm quan cai trị dân nên khi viết lách, ông thực sự biết mình viết cho ai và mình nên viết những gì, nên hầu như tất cả những tác phẩm của ông, kể cả những thi phẩm, đều được người dân đất phương Nam chào đón nồng nhiệt, không phải là cái nồng nhiệt nhứt thời, mà cho mãi đến ngày nay người ta vẫn còn xem tiểu thuyết của Hồ Biểu Chánh là loại tiểu thuyết tình cảm xã hội độc nhất vô nhị nói lên hết hoàn cảnh xã hội vào thời của ông. Đáng kể hơn cả là những quyển: “Nặng Gánh Can Thường,” “Cha Con Nghĩa Nặng,” “Cay Đắng Mùi Đời,” “Con Nhà Giàu,” “Tỉnh Mộng,” “Cười Gượng,” “Khóc Thầm,” “Mấy Ai Làm Được,” “Vì Nghĩa Vì Tình” và “Ngọn Cỏ Gió Đùa,” vân vân. Ngoài chuyện viết tiểu thuyết, trong những giờ rảnh rỗi ông còn viết truyện ngắn và làm thơ. Hiện vẫn còn những tác phẩm truyện ngắn “Ngập Ngừng” và tập thơ “U Tình Lục.” Sở dĩ Hồ Biểu Chánh đã bắt đầu sự nghiệp văn chương vủa mình bằng truyện thơ “U Tình Lục” vì ông biết rằng dân chúng miền Nam lúc đó vẫn còn chịu ảnh hưởng của những bài thơ từ Nguyễn Đình Chiểu. Phải nói “U Tình Lục” chịu ảnh hưởng của truyện Kiều của Nguyễn Du ngoài Bắc, nhưng lại rất gần với truyện Lục Vân Tiên của cụ Đồ Chiểu trong Nam. Tuy vậy, “U Tình Lục” có vẻ mới mẽ hơn cả hai truyện Kiều và Lục Vân Tiên ở chỗ toàn bộ được viết bằng chữ quốc ngữ và các nhân vật đều là người Việt Nam chứ không vay mượn của Tàu nữa.

Là một quan lại tại miền Nam, có lúc ông giữ tới chức vụ Phó Đốc Lý Sài Gòn Chợ Lớn, nhưng trong hầu hết các tác phẩm của ông, ông đã lột trần hầu hết bộ mặt thật của một xã hội vừa phong kiến vừa thực dân bị người Pháp cai trị trên vùng đất phương Nam. Ông đã không ngần ngaị viết thẳng và nói thẳng về những tệ nạn Hoa kiều và Ấn kiều cấu kết với bọn địa chủ và bọn quan lại cũng như cường hào ở địa phương để hà hiếp lương dân, mà “U Tình Lục” là một thí dụ điển hình. Hầu hết tiểu thuyết của ông đều mang tính nhân quả, chung cuộc hiền nhân đức độ đều được vinh hiển, trong khi kẻ ác cuối cùng đều phải chịu quả báo. Đây cũng là một trong những phương cách mà nhà văn đã dùng để cảm hóa quần chúng trong thời buổi nhiễu nhương của đất nước.

Trong thời gian từ năm 1910 đến năm 1920, ông đã sáng lập các tờ báo “Đại Việt Tạp Chí,” “Quốc Dân Diễn Đàn” và “La Tribune Indigène”, đồng thời ông cũng góp phần xây dựng các tờ báo khác như tờ “Trung Nhật Báo” và tờ “Đồng Tháp Thời Báo.” Khoảng năm 1912, Hồ Biểu Chánh đã viết quyển tiểu thuyết đầu tay với tựa đề “Ai Làm Được” cũng với một đoạn kết có hậu khi hai nhân vật chính là Chí Đại và Bạch Tuyết, sau khi trải qua bao nhiêu sóng gió cuộc đời, cuối cùng đã sum hiệp vui vầy. Cũng như những tác phẩm khác, tác phẩm “Ai Làm Được” với những nhân vật rất đời đã làm thành một bức tranh thật sống động của xã hội Việt Nam hồi đầu thế kỷ thứ XX. Về sau này, Hồ Biểu Chánh cũng viết nhiều tiểu thuyết mô phỏng theo các tiểu thuyết của Pháp nhưng cái hay của ông là ở chỗ ông biến những loại tiểu thuyết mô phỏng này thành ra là hoàn toàn Việt Nam. Chẳng hạn như quyển Ngọn Cỏ Gió Đùa, ông đã mô phỏng theo truyện Les Misérables của nhà văn Victor Hugo, về những kẻ cùng khổ bên Tây. Nhưng khi viết thành Ngọn Cỏ Gió Đùa, ông đã khiến cho người đọc không có một chút tư duy nào về trời tây cả.

Hồ Biểu Chánh là một trong những nhà văn nổi tiếng nhất của Việt Nam về mặt tiểu thuyết tình cảm xã hội, nhất là tại vùng đất phương Nam. Phải nói ông là một trong những nhà văn tiên phong trong việc đem ngôn ngữ Nam Kỳ Lục Tỉnh vào tiểu thuyết. Chính ông đã làm chiếc cầu nối vững chắc giữa những tương quan xã hội Việt Nam trước và sau thời ông. Đồng thời, ông cũng góp phần không nhỏ trong công cuộc làm vững mạnh nền móng chữ Quốc Ngữ trong buổi giao thời. Qua những tiểu thuyết của Hồ Biểu Chánh, người đời sau sẽ thấy rất rõ ràng một khung cảnh xã hội vùng đất phương Nam trong buổi đất nước bị trị. Qua đó người ta cũng sẽ nhìn thấy cung cách sinh hoạt của mọi giai tầng trong xã hội, từ ông đốc phủ, tri huyện, đến ông Phán, ông thông, ông đốc tờ, ông ký; ngay cả những cách sống xa hoa của những cô chiêu cậu ấm, vũng như cuộc sống lam lũ của những người bán hàng rong, những cu li, những kẻ bụi đời, vân vân, đều hiện rõ trong những bức tranh tiểu thuyết được nhà văn Hồ Biểu Chánh minh họa. Tất cả những thứ này đều là người thật việc thật trong những bối cảnh nơi ông đã từng sống và từng làm việc. Có thể nói ông là nhà văn tiên phong trong việc sử dụng ngôn ngữ bình dân, giản dị, nhưng vô cùng độc đáo với đầy đủ những tượng thanh tượng hình để diễn tả và bộc lộ hết những gì đang xảy ra hồi đó.

Ngày nay, mỗi khi đọc lại văn phong của Hồ Biểu Chánh, không ai là không mường tượng trong đầu một khung cảnh sống của những con người đơn sơ mộc mạc, luôn sống thẳn thắn và phải đạo làm người. Phong cách nói chuyện của người dân vùng đất phương Nam nếu không nhờ có Hồ Biểu Chánh ghi lại, chắc hẳn đã bay theo mây gió và mất hẳn với thời gian. Chính sự nghiệp tiểu thuyết của Hồ Biểu Chánh đã ghi đậm dấu ấn một thời đã đã qua của người dân phương Nam trong suốt thế kỷ thứ XIX đến đầu thế kỷ thứ XX. Phải thành thật mà nói, tiểu thuyết của Hồ Biểu Chánh không thể được gọi là những áng văn chương tuyệt hảo, nhưng lại là những bức tranh tuyệt vời, vẽ lại những cảnh sinh hoạt một thời đã qua của người dân phương Nam. Kỳ thật, đây mới chính là những thứ góp phần rất tích cực trong việc bảo tồn văn hóa dân tộc. Thật vậy, nếu muốn hiểu rõ con người người và văn hóa đất phương Nam, chúng ta không thể nào không xem qua những tác phẩm của Hồ Biểu Chánh. Và nếu chúng ta có thể gom hết tiểu thuyết của Hồ Biểu Chánh lại làm một pho sách, thì pho sách đó phải được đặt tên là “Nam Kỳ Phong Tục Sử” hay “Phong Tục Sử Đất Phương Nam”, vân vân.

Như trên đã nói, ông đã để lại cho hậu thế một sự nghiệp văn chương khá đồ xộ, với trên 100 tác phẩm đủ loại từ tiểu thuyết, tùy bút, hồi ký, dịch thuật, thơ, tuồng, và phóng tác, vân vân. Văn ông viết có phần mộc mạc, chân chất, phản ảnh tâm lý chân chất mộc mạc của người dân đất phương Nam, khác với lối hành văn trau chuốt bóng bảy của những nhà văn Bắc Hà. Ông là một trong những nhà văn tiên phong mở màn cho các loại tiểu thuyết hiện đại, sáng tác theo lối tiểu thuyết của Tây phương. Phải thật tình mà nói, sự nghiệp tiểu thuyết của nhà văn Hồ Biểu Chánh nếu được đem gom lại thành một bộ, sẽ trở thành một bộ tự điển bách khoa về đời sống xã hội đất phương Nam hồi giữa thế kỷ thứ XX. Ông thật xứng đáng với danh hiệu “Nhà Văn Tiên PhongĐất Phương Nam”. Về tiểu thuyết thì ông đã để lại cho hậu thế 63 bộ. Về dịch thuật, ông đã dịch những bộ sách tiêu biểu từ tiếng Trung Hoa sang tiếng Việt như “Kim Cổ Kỳ Quan” và “Tình Sử” vào năm 1920 tại Sài Gòn; từ tiếng Pháp sang tiếng Việt như bộ “Lửa Ngún Thình Lình” vào năm 1922; dịch các tác phẩm cổ văn Việt Nam như “Văn Tế Chiêu Hồn” của cụ Nguyễn Du, và bộ “Tiếc Thay Duyên Phận Tấn Tần.” Về thơ, ông đã để lại bộ “U Tình Lục” in tại Sài Gòn vào năm 1910, bộ “Vậy Mới Phải” tại Long Xuyên năm 1913, bộ “Biểu Chánh Thi Văn Tập.” Về tùy bút phê bình gồm có: Chưởng Hậu Quân Võ Tánh (Sài Gòn 1926), Tùy Bút Thời Đàm (Gò Công 1948), Chánh trị Giáo Dục (Gò Công 1949). Về Hồi ký ông có những tập: “Ký Ức Cuộc Đi Bắc Kỳ 1941,” “Mấy Ngày Ở Bến Súc 1944,” “Đời Của Tôi,” “Tâm Hồn Tôi,” “Nhàn trung Tạp Kỷ, tập 1, 2, 3.” Về tuồng hát ông có: Tình Anh Em, viết năm 1922; Toại Chí Bình Sanh, viết năm 1922; Đaị Nghĩa Diệt Thân, viết năm 1945. về Hát bội ông có: Thanh Lệ Kỳ Duyên, viết năm 1941; Công Chúa Kén Chồng, viết năm 1945; Xả Thân Thủ Nghĩa, viết năm 1945; Trương Công Định Qui Thần, viết năm 1945. Về Cải Lương ông có: Hai Khối Tình, viết năm 1943; Nguyệt Nga Cống Hồ viết năm 1943; Vì Nước Vì Dân viết năm 1947. Về Đoản thiên ông viết từ năm 1944 đến năm 1955, gồm có: Chị Hai Tôi, Thầy Chùa Trúng Số, Ngập Ngừng, Một Đóa Hoa Rừng, Hai Thà Cưới Vợ, Hai Chồng, Hai Vợ, Lòng Dạ Đàn Bà. Về truyện ngắn, ông viết từ năm 1935 đến năm 1948, gồm có: Chuyện Trào Phúng, tập 1, 2, Chuyện Lạ Trên Rừng, Truyền Kỳ Lục. Về Biên khảo, ông viết từ năm 1942 đến năm 1951, gồm có: Pétain, Cách Ngôn Á Đông Triết Lý Hiệp Giải (1942), Gia Long Khai Quốc Công Thần (1944), Gia Định Tổng Trấn, Chấn Hưng Văn Hóa Việt Nam (1944), Trung Hoa Tiểu Thuyết Lược Khảo (1945), Đông Châu Liệt Quốc Chí Bình Nghị (1945), Tu Dưỡng Chỉ Nam (1945), Pháp Quốc Tiểu Thuyết Lược Khảo (1945), Một Lẳn Chánh Khí (1942), Nhân Quần Tấn Hóa Sử Lược (1947), Âu Mỹ Cách Mạng Sử (1948), Việt Ngữ Bổn Nguyên (1948), Thành Ngữ Tạp Lục (1948), Phật Tử Tu Trì, Nho Học Danh Thơ, Thiền Môn Chư Phật (1949), Địa Dư Đại Cương, Hoàn Cầu Thông Chí, Phật Giáo Cảm Hóa Trung Hoa (1950), Phật Giáo Việt Nam (1950), Trung Hoa Cao Sĩ, Ẩn Sĩ, Xứ Sĩ (1951), Nho Giáo Tinh Thần (1951). Về phóng tác, ông có các bộ: Ngọn Cỏ Gió Đùa (từ quyển Les Misérables của Victor Hugo), Chúa Tàu Kim Qui (từ quyền Le Comte De Monte Cristo của Alexandre Dumas). Cay Đắng Mùi Đời (từ quyển Sans Famille của Hector Mallot). Về tiểu thuyết, ông có những quyển: Nặng Gánh Can Thường, Cha Con Nghĩa Nặng, Cư Kinh, Con Nhà Giàu, Tỉnh Mộng, Cười Gượng, Khóc Thầm, Mấy Ai Làm Được, Vì Nghĩa Vì Tình, Đại Nghĩa Diệt Thân, Đoạn Tình, Hai Chồng, Hai Vợ, Kẻ Làm Người Chịu, Lá Rụng Hoa Rơi, Đỗ Nương Nương Báo Oán, Chị Đào Chị Lý, Bỏ Chồng, Bức Thư Hối Hận, Con Nhà Nghèo, Lẩy Lừng Hào Khí, Mẹ Ghẻ Con Ghẻ, Một Đời Tài Sắc, Nam Cự Tinh Huy, Nặng Gánh Can Thường, Nhơn Tình Ấm Lạnh, Nợ Đời, Nợ Oan Trái, Ông Cả Bình Lạc, Sống Thác Với Tình, Tân Phong Nữ Sĩ, Thầy Thông Ngôn, Tiền Bạc Bạc Tiền, Tỉnh Mộng, Trả Nợ Cho Cha, Trong Đám Cỏ Hoang, Ý Và Tình, vân vân. Thật là một số lượng sáng tác đồ sộ về đủ thể loại. Không phải người viết tập sách Hào Kiệt Đất Phương Nam này là người miền Nam hết lời khen tụng một nhà văn miền Nam một cách hàm hồ, nhưng nếu chúng ta thử đem sự nghiệp văn chương của một số các nhà văn Bắc Hà cùng thời ra so với sự nghiệp đồ sộ của Hồ Biểu Chánh, có mấy ai có thể sánh được với Hồ Biểu Chánh? Theo thiển ý của người viết tập sách Hào Kiệt Đất Phương Nam này, chính trong việc sáng tác lớn lao này, Hồ Biểu Chánh đã nghiễm nhiên là một trong những người đã góp công góp sức rất lớn trong việc truyền bá chữ quốc ngữ vào giữa thế kỷ XX.

Ghi Chú:

(1)          Trong giấy khai sanh của ông ghi là ngày 1 tháng 10 năm 1885, nhưng theo một người cháu nội của ông là Đề Đốc Hồ Văn Kỳ Thoại thì ông sanh năm 1884.

(2)          Dầu là một nhà trí thức tân học, Hồ Biểu Chánh tự nhận thấy rằng nếu muốn viết văn thì cần phải biết chữ Hán, vì vậy mà ông đã bỏ ra hơn 3 năm để học chữ Hán. Ông đã thông thạo chẳng những chữ Hán, mà còn học cả những sách Đại Học, Trung Dung, Luận Ngữ, và Mạnh Tử, vân vân. Do đó mà về sau này, trong văn ông viết ông dùng rất đúng nghĩa của chữ Hán.

(3)          Bằng thành chung tiếng Pháp là Diplôme d'Etudes Primaires Supérieures Indochinoises (DEPSI), tương đương với bằng Trung Học Đệ Nhất Cấp thời VNCH.

(4)          Nhưng theo một người cháu nội của ông là Đề Đốc Hồ Văn Kỳ Thoại thì ông mất ngày 4 tháng 9 năm 1958. Có lẽ đây là sự sai biệt giữa ngày âm lịch và ngày dương lịch (?).

(4)      Balzac là tên của một nhà văn lớn của Pháp hồi giữa thế kỷ thứ XIX.

                                                                                       ( Còn tiếp)

 

Bạn muốn gửi bài bình luận về phần tin này. Vui lòng nhấn vào đây -->>>> Viết bình luận


Các tin cũ hơn
Các tin mới hơn