Tìm kiếm

LỜI DẪN

            

   Các anh chị em thân mến

 Với lòng lưu luyến tuổi học sinh thời niên thiếu, chúng tôi, nhóm chủ trương trang Tống Phước Hiệp71.com đã thành lập trang web này để mong làm sống lại những kỷ niệm thật dễ thương dưới mái trường thân yêu ở Vĩnh Long ngày nào, và cùng chia sẻ với nhau những buồn vui trong cuỗc sống hàng ngày nhiều bận rộn.

 Trang web không nhằm mục đích kinh doanh nên các thông tin hình ảnh, tư liệu từ trang này chúng tôi không giữ bản quyền, các bạn được quyền sử dụng thoải mái, nếu được xin ghi trích dẫn từ nơi này để các bạn của mình biết thêm ở trường có một nơi thông tin dễ thương.
 Mục “tin nhà” sẽ là cột tin chính đăng tải những hình ảnh, tin tức hoạt động vui chơi của các lớp, các niên khoá để tất cả mọi cựu học sinh đều biết
 Mục “chia sẻ thông tin” sẽ đăng lại những bài báo, biên khảo, cảm nghỉ của các cựu học sinh cho các bạn biết thêm về mình.
Còn nhiều mục nữa mà chúng tôi muốn mở , nhưng vì trình độ kỹ thuật còn non kém, sẽ từng bước thực hiện cho trang web được hoàn chỉnh.
Tất cả chuyên mục, chúng tôi sẽ trình bày một cách vui tươi, không cao đạo, vì cuộc sống hàng ngày bận rộn, cần có giây phút thư giản.
 Chúng tôi mong được các bậc đàn anh, các em từng sống dưới mái trường đóng góp, chia sẻ để trang tin này được phong phú hơn, có ý nghĩa hơn.
  Xin chân thành cám ơn các bạn vừa qua đã đóng góp ý kiến, tài chính cho trang tongphuochiep71.com được hình thành.

           Đại diện nhóm thực hiện
             Trương Tường Minh

 

 

 

 

 

Hỗ trợ trực tuyến
Thống kê
Số người online
0000187
Số lượt truy cập
21869315
ĐỌNG MÃI DƯ ÂM. -Nguyên Anh-
Ngày đăng: 2022-01-27 10:06:30

 

 

        ĐỌNG MÃI DƯ ÂM

 

            Pháo xuất xứ từ đâu và vào thời điểm nào? Theo truyền thuyết pháo có từ Trung Hoa cách đây hơn 2000 năm được gọi là bộc trúc hay tiên pháo hoặc pháo tượng. Theo sách Kinh sở tuế thời ký của Tông Lẫm người nước Lương đã viết về tục đốt pháo thời ấy rằng :” Chính nguyệt nhất nhật, thị tam nguyên chi nhật dã, vị chi đoan nguyệt, kê minh nhi khởi, tiên vu đinh tiên bạo trúc, nhiên thảo, dĩ tích sơn tiêu ác quỷ “ có nghĩa là :Ngày mùng một tháng giêng, gà vừa gáy lần đầu, dân làng đồng loạt đốt bộc trúc để xua đuổi sơn tiêu ác quỷ.


          Pháo bộc còn gọi là bộc can, được làm từ thân cây trúc, gọi là đình liêu, khi được đốt lên chúng tạo ra tiếng nổ lốp bốp đùng đoàng. Mãi đến khi do sự ngẫu nhiên của vị đạo sĩ khi pha chế thuốc trường sinh mà thuốc nổ được tìm ra, người ta cho thuốc nổ ( lưu huỳnh ) và than củi vào ống tre trúc, vậy là pháo được ra đời.  Đến thời Nam Bắc triều, ngoài công dụng làm pháo hiệu hay công thành trong chiến tranh và để chào mừng năm mới, pháo còn được đốt trong các dịp hỷ sư. Việt Nam ta trãi qua bao thời kỳ bắc thuộc nên pháo có thể bắt nguồn từ Trung Hoa, bởi trong sách sử của ta không thấy ghi lại rõ nét về tục đốt pháo. Pháo không ngừng được cải tiến và phát triển thêm nhiều chủng loại và duy trì cho mãi đến ngày nay


          Theo lệ xưa, đốt 1 quả pháo trước giao thừa gọi là bế môn pháo tượng, đến giờ tý đốt 1 tràng pháo để xua đuổi tà ma và nghênh đón năm mới, sáng mùng một tết khi mở cửa đốt 1 quả pháo gọi là khai môn pháo tượng. Vài thập kỷ trước đây, nước ta có những nơi làm pháo nổi tiếng như làng pháo Bình Đà ở Thanh Oai Hà Tây, nơi làm pháo truyền thống nổi tiếng từ thời nhà Nguyễn, được vinh danh Nam Hải Hoàng Hoa, ngoài ra còn pháo Nam Ô, một làng pháo nức tiếng ở Đà Nẳng..v.v Còn ở phía Nam pháo không được sản xuất tập trung theo làng phường mà rãi rác khắp nơi, nhiều nhất là Saigon Chợ Lớn.


          Giờ thì pháo xuất xứ từ đâu không còn quan trọng nữa, bởi tục dốt pháo đã hình thành  một nét văn hóa, đã thấm nhuần và gắn bó với sinh hoạt đời thường và đời sống tâm linh của dân tộc ta qua mấy ngàn năm, đã cùng bầu bạn, chia sẻ nổi sợ hãi vui buồn, đã từng góp sức mạnh cho những trận tấn công kẻ thù và tăng thêm hào khí lúc thắng trận ban sư, nó cũng làm phấn khởi mừng vui những cái tết thuận tiết được mùa cùng hỷ sự cưới xin.v.v…Có thể xem tục dốt pháo như một mãnh ghép cho một tác phẩm hoàn chỉnh.


          Nghe nói từ thời nội tôi còn sống ( Ba tôi sinh năm 1905 ) mỗi tết đến, pháo không phải mua mà tự làm tại nhà. Hồi ấy ở nông thôn nhà nào cũng vậy, pháo ít nhiều cũng phải có, vì đó là điều quan trọng trong lễ tết, vừa xua đuổi tà ma, vận xui năm cũ, vừa đón chào năm mới. Ba tôi hồi trai tráng cho đến khi lập gia đình, pháo hằng năm được nội giao cho ba tôi vấn, ông rất tin tưởng vì tính cẩn thận, pháo vấn đẹp lại nổ đanh giòn, tan xác ít lép. Cứ đến hăm tết hay sớm hơn, mọi người trong xóm tranh thủ đốn tre và chặt lùn ( lùn phải lựa lùn già còn tre dốt dốt cũng được ),đem về vót mỏng lấy cật xong, đem phơi vài nắng cho còn độ dẽo, chặt cây quau về đốt thành than, cà cho nhuyễn để trộn vào thuốc pháo và làm dây dẫn. Còn thuốc pháo ( diêm sinh ), hồi ấy cứ ra tiệm thuốc bắc mua bao nhiêu cũng có. Pháo vấn bằng tre gọi là pháo tre, vấn bằng lùn gọi là pháo lùn, thường thi to bằng cổ tay hoặc lớn hay nhỏ hơn. Làm được pháo không dễ dàng gì, đòi hỏi phải có kinh nghiệm và kỷ thuật, phải biết độ khô ẩm, lượng thuốc phải cân đối đúng tỷ lệ , làm pháo ngoài cái đẹp ra còn phải vấn chặt tay, nếu sai sót pháo sẽ nổ lép, xì  hay không tan xác.


          Làng xóm thuở ấy nhà cửa lưa thưa, có thể cách nhau vài chục hay cả trăm mét. Cứ mỗi tết đến, sân và ngoài đường đi được dọn tươm tất, riêng nhà nội tôi và vài nhà khác có điều kiện, cứ mỗi chiều 30 tết hằng năm, hàng chục chiếc đèn cốc ( loại đèn như chiếc bánh ú ) và những viên pháo to đùng được treo vào hàng cau dọc suốt con đường phía trước. Đèn được đốt lên trước từ chạng vạng tối, còn pháo phải đợi đến giao thừa. Pháo được mồi bằng đuốc dừa, con cháu nào có gan mới được giao phó, châm ngòi phải chạy thật nhanh vì tiếng nổ to và rất nguy hiểm.


           Đến khi tôi biết thì lân pháo vẫn rộn ràng hằng năm, chẳng những xử dụng trong dịp tết mà còn được góp mặt trong hỷ sự tiệc tùng liên hoan .v.v…Hồi còn tiểu học, bọn nhóc tôi đứa nào cũng thích pháo. Khoảng đầu tháng chạp, lúc mà các lò bánh tráng trong xóm tỏa khói, tiếng quết bánh phồng bùm bum là luôn có tiếng lụp bụp của pháo chen vào. Trèo lên cây lặt lá mai, nghe văng vẳng gần xa đì đùng tiếng pháo, hồn lâng lâng như cảm nhận được sự dịch chuyển của tiết trời, cái tết như đến thật gần, lòng phơi phới rộn lên niềm vui như muốn bay lên cùng mùa xuân. Những ngày cận tết, từ lúc đưa Ông Táo về trời, tiếng pháo như nhặt hơn, mùi diêm sinh và tiếng nổ làm háo hức thúc dục mọi người hối hả trong việc chuẩn bị đón tết. Tết đến ngoài quần áo mới, rủng rỉnh tiền lì xì, trong túi phải có mươi viên pháo và súng cây giắt lưng.


          Ngày 30 tết là thời khắc khó quên, ngày mà mọi nhà đều tất bật tranh thủ rước ông bà sớm nhất có thể. Nhà nào cũng chuẩn bị ít nhất vài phong pháo, một phong để rước ông bà, một đốt giao thừa, một để cúng tất, nhà nào bảnh chút thì mua nhiều hơn để phân phát cho con và đón chào khách viếng. Từ sáng, đâu đó đã râm rang vài tràng pháo mở màn, còn rời rạc, đến trưa chút, những tràng liên thanh lại rộ lên làm huyên náo cả xóm. Tụi nhóc canh me nhà nào rước ông bà trước chạy đến tranh nhau lượm pháo lép. Trong sân xác pháo tơi hồng, khói lặc lè màu lam chưa tan, mùi lưu hoàng quyện mùi hương trầm hòa trong tiếng ồn ào mời gọi í ới cùng tiếng chúc tụng cười nói hả hê, tất cả hòa quyện thành mùi tết, mùi đặc trưng không thể lẫn vào đâu được.


          Khoảng năm 1975, tôi đã lập gia đình, đã có vài con nhưng vẫn mê pháo. Sau chiến tranh, hòa bình không còn tiếng súng, xóm làng hòa vào niềm vui chung đất nước, đây đó vang lên tiếng cười của tiệc tùng liên hoan, lúc ấy pháo được phát huy hết công năng của nó. Tục đốt pháo tuy đã được duy trì từ lâu đời, nó có tầm ảnh hưởng rất lớn trong nhân gian, tuy nhiên ngoài mặt tích cực, pháo cũng gây một số hệ lụy, cho nên vào năm 1994, nhà nước ra lệnh cấm sản xuất và xử dụng pháo để tiết kiệm, tránh lãng phí và không còn những rũi ro tai nạn về sau. Người dân rất thượng tôn pháp luật nên lệnh cấm ban hành được chấp hành nghiêm chỉnh.


          Khổ nhất là những năm đầu đón giao thừa không tiếng pháo làm ta thấy không quen, đón chào năm mới với niềm vui bị chùng xuống, cảm thấy hụt hẩng bùi ngùi nuối tiếc, hình như vừa dánh mất thứ gì rất gắn bó thiêng liêng, vì đấy là văn hóa mà tổ tiên ta từ ngàn xưa đã gìn giữ và lưu truyền. Nhưng cũng phải công nhận sau những năm có lệnh cấm, tình hình an  ninh công cộng và những sự cố tai nạn không còn xãy ra nữa, điều đó làm người dân được xoa dịu và ủng hộ. Riêng về phần tiếc kiệm, tránh lãng phí áp dụng cho những người dân quê thì chưa được thiết thực lắm, bởi họ là những người vất vả quanh năm nơi đồng bưng cồn bãi xa chốn thị thành. Khi đón tết họ chỉ cần vài phong pháo, một số tiền ít ỏi để tống khứ vận xui trong năm và đón chào năm mới với tinh thần lac quan tự tin và tràn đầy hy vọng. Một sự đổi chác không hế lãng phí.


          Nhà nước cũng thấy được sụ hụt hẩng nhất thời đó nên cố bù đắp, đã cho phép các thành phố, thị tứ, được tổ chức những đêm pháo hoa hằng năm thật hoành táng để phuc vụ, nhưng thật ra rất tốn kém và lãng phí, vì chỉ có số ít người được diễm phúc ấy, còn đa số bà ở quê con xa xôi thì không thể, vì  chống xuồng không kịp về để đón giao thừa. Giờ đây theo đà tiến hóa của xã hội, nhu cầu về giao tiếp và lối sống xa hoa, họ tiêu tiền một cách lãng phí, đốt bao nhiêu ngàn tỷ cho những bao thuốc lá ngoại và tiền chữa bệnh. Còn rượu là một sự hoang phí rất lớn, không nói đến loại Congac Henri IV và Fequila ley có giá hàng triệu đôla, những loại thường như Hennessy xo – Chivas cũng có giá ngất ngưỡng hàng chục triệu VN đồng. Có chăng thì nên khắc phục những  hoang phí ấy vì nó tiết kiệm được khoảng tiền không nhỏ.


          Gần ba mươi năm từ ngày có lệnh cấm pháo, người dân cũng thích nghi và quen dần với những đêm giao thừa không tiếng pháo, nhưng đôi lúc chạnh lòng hồi tưởng lại vẫn còn thấy hối tiếc một thời lân pháo rộn ràng và chắc hẳn còn lâu lắm chúng ta mới quên được dư âm còn mãi đọng của những ngày xưa thân ái./.


                                                                                     NGUYÊN ANH

 
 
 
Bạn muốn gửi bài bình luận về phần tin này. Vui lòng nhấn vào đây -->>>> Viết bình luận


 

  Chẳng Pháo nổ vang nào biết Tết
Không Mai khoe sắc thấy đâu Xuân


                               
  Huỳnh Hữu Đức

 

 

Các tin cũ hơn
Các tin mới hơn