Tìm kiếm

LỜI DẪN

            

   Các anh chị em thân mến

 Với lòng lưu luyến tuổi học sinh thời niên thiếu, chúng tôi, nhóm chủ trương trang Tống Phước Hiệp71.com đã thành lập trang web này để mong làm sống lại những kỷ niệm thật dễ thương dưới mái trường thân yêu ở Vĩnh Long ngày nào, và cùng chia sẻ với nhau những buồn vui trong cuỗc sống hàng ngày nhiều bận rộn.

 Trang web không nhằm mục đích kinh doanh nên các thông tin hình ảnh, tư liệu từ trang này chúng tôi không giữ bản quyền, các bạn được quyền sử dụng thoải mái, nếu được xin ghi trích dẫn từ nơi này để các bạn của mình biết thêm ở trường có một nơi thông tin dễ thương.
 Mục “tin nhà” sẽ là cột tin chính đăng tải những hình ảnh, tin tức hoạt động vui chơi của các lớp, các niên khoá để tất cả mọi cựu học sinh đều biết
 Mục “chia sẻ thông tin” sẽ đăng lại những bài báo, biên khảo, cảm nghỉ của các cựu học sinh cho các bạn biết thêm về mình.
Còn nhiều mục nữa mà chúng tôi muốn mở , nhưng vì trình độ kỹ thuật còn non kém, sẽ từng bước thực hiện cho trang web được hoàn chỉnh.
Tất cả chuyên mục, chúng tôi sẽ trình bày một cách vui tươi, không cao đạo, vì cuộc sống hàng ngày bận rộn, cần có giây phút thư giản.
 Chúng tôi mong được các bậc đàn anh, các em từng sống dưới mái trường đóng góp, chia sẻ để trang tin này được phong phú hơn, có ý nghĩa hơn.
  Xin chân thành cám ơn các bạn vừa qua đã đóng góp ý kiến, tài chính cho trang tongphuochiep71.com được hình thành.

           Đại diện nhóm thực hiện
             Trương Tường Minh

 

 

 

 

 

Hỗ trợ trực tuyến
Thống kê
Số người online
0000102
Số lượt truy cập
14671218
Đất hiếm (Rare Earth)-Thầy Nguyễn Văn Hiệp sưu tầm-
Ngày đăng: 2019-12-22 12:57:31

 

 Đất hiếm (Rare Earth) 
  


Quặng đất hiếm

 


Một số loại đất hiếm. Ảnh minh họa.
 Wikipedia

Các nguyên tố đất hiếm và các kim loại đất hiếm, theo IUPAC là tập hợp của mười bảy nguyên tố hóa học thuộc bảng tuần hoàn của Mendeleev, có tên gọi là scandiyttri và mười lăm nguyên tố của nhóm Lantan và trái ngược với tên gọi (loại trừ promethi), có hàm lượng lớn trong Trái Đất. Người ta có thể tìm thấy các nguyên tố đất hiếm ở trong các lớp trầm tích, các mỏ quặng và cát đen. Nhóm đất hiếm thường không có tên trong sự sắp xếp khoa học. Tuy vậy, đất hiếm vẫn được tổ chức USPTO sắp xếp vào dạng hợp kim và các hợp chất khác, chính xác là nam châm đất hiếm từ các dạng khác nhau của nam châm.

 

17 nguyên tố đất hiếm  xeri (Ce), dysprosi (Dy), erbi (Er), europi (Eu), gadolini (Gd), holmi (Ho), lantan (La), luteti (Lu), neodymi (Nd), praseodymi (Pr), promethi (Pm), samari (Sm), scandi (Sc), terbium (Tb), thuli (Tm), ytterbi (Yb) và yttri (Y).

Mặc dù mang tên là hiếm, các nguyên tố đất hiếm - ngoại trừ promethi có tính phóng xạ - là tương đối dồi dào trong lớp vỏ Trái đất, với xeri là nguyên tố phổ biến thứ 25 với 68 phần triệu, nhiều hơn cả đồng. Tuy nhiên, do đặc tính địa hóa của chúng, các nguyên tố đất hiếm thường phân tán và không thường được tìm thấy tập trung trong các khoáng vật đất hiếm; kết quả là các kho quặng đất hiếm mà có thể khai thác kinh tế là ít phổ biến hơn. Khoáng vật đất hiếm đầu tiên được phát hiện (1787) là gadolinit, một khoáng chất bao gồm xeri, yttri, sắt, silic và các nguyên tố khác. Khoáng chất này được khai thác từ một mỏ ở làng Ytterby ở Thụy Điển; bốn trong số các nguyên tố đất hiếm có tên bắt nguồn từ tên địa điểm này.


 Viết tắt

Dưới đây là các ký hiệu viết tắt của các nguyên tố đất hiếm thường được sử dụng:

  • RE = đất hiếm
  • REM = kim loại đất hiếm
  • REE = nguyên tố đất hiếm
  • REO = ôxit đất hiếm
  • LREE = nguyên tố đất hiếm nhẹ (La-Sm)
  • HREE = nguyên tố đất hiếm nặng (Eu-Lu)

Ứng dụng

  • Dùng để chế tạo các nam châm vĩnh cửu cho các máy phát điện
  • Dùng để đưa vào các chế phẩm phân bón vi lượng nhằm tăng năng suất và chống chịu sâu bệnh cho cây trồng
  • Dùng để chế tạo các nam châm trong các máy tuyển từ trong công nghệ tuyển khoáng
  • Dùng để diệt mối mọt, các cây mục nhằm bảo tồn các di tích lịch sử
  • Dùng chế tạo các đèn cathode trong các máy vô tuyến truyền hình
  • Dùng làm xúc tác trong công nghệ lọc hóa dầu và xử lý môi trường
  • Dùng làm vật liệu siêu dẫn
  • Các ion đất hiếm cũng được sử dụng như các vật liệu phát quang trong các ứng dụng quang điện
  • Được ứng dụng trong công nghệ laser

Hiện nay các nhà khoa học Việt Nam đã tách được các nguyên tố đất hiếm đạt đến độ sạch đến 98-99% và ứng dụng cho nhiều ngành khác nhau trong công nghiệp.

Trong nông nghiệp, đất hiếm còn được bổ sung thêm vào phân bón để bón cho cây trồng; đồng thời cũng đã có một số thử nghiệm để bổ sung vào thức ăn chăn nuôi.
 

Đất hiếm là gì? Vì sao hiếm?

08/06/2019, 13:10 (GMT+7)

 

Tuy Chính phủ Trung Quốc chưa tuyên bố hạn chế xuất khẩu đất hiếm sang Mỹ nhằm trả đũa các biện pháp cứng rắn về thương mại của Washington nhưng báo chí Trung Quốc đã bóng gió nói đến khả năng này. Theo các chuyên gia, nếu việc này xảy ra, nó sẽ tác động đến nhiều ngành công nghiệp của Mỹ, kể cả ngành sản xuất vũ khí.

 

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tới thăm một mỏ đất hiếm ở Giang Tây, Trung Quốc.

Vậy đất hiếm là gì và vì sao chúng có vai trò quan trọng, vì sao Trung Quốc có thể dùng chúng làm vũ khí mặc cả trong cuộc chiến tranh thương mại khốc liệt và dai dẳng giữa Mỹ và Trung Quốc?  

Đất hiếm có hiếm?

Đất hiếm là một nhóm 17 loại vật chất có từ tính và tính điện hóa đặc biệt. Chúng bao gồm các chất như gadolinium, lanthanum, cerium và promethium, có vai trò thiết yếu trong sản xuất thuốc điều trị ung thư, điện thoại thông minh và các công nghệ năng lượng tái tạo.

Các loại vật chất này đã được Hiệp hội Thăm dò địa chất Mỹ xếp hạng “cực kỳ quan trọng” cho các ngành công nghiệp, bao gồm cả ngành sản xuất vũ khí.

Theo tờ Guardian, đất hiếm thực ra không quá hiếm. Chúng có thể được tìm thấy khắp nơi trên bề mặt vỏ trái đất. Tuy nhiên, điều đáng kể là chúng thường được phân bố với trữ lượng thấp, khó khăn và đắt đỏ trong khai thác.

Hoạt động khai thác đất hiếm, hơn thế, có thể tàn phá môi trường. Các mỏ khai thác đất hiếm đặt hệ sinh thái vào thế nguy hiểm khi thải ra các sản phẩm phụ gốc kim loại, gây ô nhiễm nguồn nước.

Cho đến nay, Trung Quốc là nước sản xuất đất hiếm lớn nhất thế giới, chiếm 70% sản lượng toàn cầu. Nước này có trữ lượng đất hiếm chiếm 37% thế giới.

Hiệp hội Thăm dò địa chất Mỹ năm ngoái ước tính rằng trữ lượng đất hiếm của toàn thế giới là 120 triệu tấn trong đó Trung Quốc 44 triệu tấn, 22 triệu tấn ở Brazil và 18 triệu tấn ở Nga. Tại Việt Nam, trữ lượng đất hiếm khoảng 20 triệu tấn, phân bố chủ yếu ở vùng Tây Bắc, theo một tài liệu được dẫn trên báo chí.

Đất hiếm neodymium được trưng bày ở Trung Quốc.

Sẽ là một cú đánh mạnh vào Nhà Trắng nếu Chính phủ Trung Quốc dùng đất hiếm làm đòn tấn công, bởi Mỹ phụ thuộc Trung Quốc 80% nhu cầu đất hiếm trong giai đoạn 2014-2017.

Biên tập viên Hồ Tích Tấn của Hoàn cầu thời báo viết trên mạng xã hội: “Dự vào những gì tôi biết, Trung Quốc đang nghiêm túc xem xét khả năng hạn chế xuất khẩu đất hiếm qua Mỹ”.

Việc sử dụng đất hiếm trên thế giới nói chung và Mỹ nói riêng rất phổ biến, từ ngành hàng tiêu dùng tới công nghiệp quốc phòng.

Đất hiếm được sử dụng trong y tế, bao gồm việc sản xuất các thiết bị phẫu thuật, thuốc trị ung thư, máy tạo nhịp tim, thuốc viêm khớp. Chúng cũng có thể được tìm thấy trong ống nhòm, động cơ máy bay, hoặc chất phụ gia trong hệ thống khí thải xe hơi nhằm giảm phát thải.

Một trong những loại đất hiếm là neodymium được sử dụng để chế tạo thiết bị laser hồng ngoại cho mục đích quân sự. Các hãng sản xuất thiết bị quân sự như BAE của Anh sử dụng đất hiếm để chế tạo cảm biến cho hệ thống tên lửa.

Đất hiếm còn được tìm thấy trong các đồ gia dụng. Chúng giúp máy tính và điện thoại thông minh nhẹ hơn, nhỏ hơn và hiệu quả hơn.

Vận chuyển đất hiếm ở Liên Vân Cảng, Giang Tô, Trung Quốc.

Ví dụ, tập đoàn điện tử Apple phải dựa vào nguồn cung đất hiếm để sản xuất các linh kiện cho sản phẩm của mình, bao gồm máy ảnh và loa phát cho các thiết bị cầm tay, máy tính xách tay. Hãng nói khi đã sử dụng, đất hiếm khó có thể tái chế để dùng lại bởi trên mỗi sản phẩm, số lượng đất hiếm là rất ít. Đất hiếm còn là vật liệu cần thiết để sản xuất pin nạp cho ô tô điện, sản xuất tivi.  

Vì sao Trung Quốc thống lĩnh?

Một câu hỏi đặt ra là Trung Quốc chỉ chiếm 37% trữ lượng toàn thế giới về đất hiếm nhưng có vai trò thống lĩnh trên thị trường? Năm 2010, khi tranh chấp quần đảo Senkaku/Điếu Ngư nổ ra giữa Trung Quốc và Nhật Bản, Tokyo đã cáo buộc Bắc Kinh cố tình ngừng cung cấp đất hiếm vì lý do chính trị.

Mặc dù đất hiếm có ở nhiều nước như Malaysia, Brazil, Estonia, Australia, Ấn Độ, Nam Phi hay Canada…, rất ít các nhà cung cấp có thể khỏa lấp chỗ trống nếu Trung Quốc ngừng xuất khẩu. Mỹ cũng tự khai thác đất hiếm, với một mỏ duy nhất ở bang California. Mỏ Mountain Pass xuất khẩu khoảng 50.000 tấn quặng đất hiếm sang Trung Quốc để xử lý công đoạn tuyển và sàng lọc, tinh chế.

Tuy nhiên, trong tháng này, công ty Lynas của Úc đã ký thỏa thuận với công ty hóa chất Blue Line ở bang Texas, Mỹ xây dựng một nhà máy xử lý quặng ở trên đất Mỹ.

Khai thác đất hiếm ở mỏ Mountain Pass, bang California, Mỹ.

Một số công ty Mỹ khác, ví dụ Rare Earth Salts, được cho là đang tái chế các bóng đèn huỳnh quang để thu lại đất hiếm chiếm 20% thành phần của mỗi bóng đèn.

Nếu hạn chế xuất khẩu đất hiếm, Trung Quốc có thể nói đã thực hiện đúng câu nói của tiền nhân họ là “nhất tiễn hạ song điêu”, một mũi tên bắn trúng nhiều đích, trong đó có ngành công nghiệp quốc phòng Mỹ.

Asia Times cho hay, mỗi tàu ngầm hạt nhân lớp Virginia của Mỹ sử dụng 4,1 tấn kim loại đất hiếm, còn tàu khu trục lớp Arleigh Burke chủ lực trong các hạm đội Mỹ sử dụng 2,3 tấn. Trong khi đó, Mỹ có 66 tàu loại này đang hoạt động và 14 tàu đang đóng hoặc đã lên kế hoạch đặt đóng.

Một ví dụ khác: mỗi chiếc tiêm kích tàng hình tối tân F-35 Joint Strike Fighter cần gần 450 kg kim loại đất hiếm. Đã có 380 chiếc F-35 được sản xuất và chỉ riêng Mỹ sẽ cần tới 2.663 chiếc. Nhật Bản cũng vừa đặt mua thêm 105 chiếc F-35.

Theo Liên minh Công nghệ đất hiếm, hệ thống điện trên máy bay sử dụng nam châm vĩnh cửu samarium-cobalt (một loại kim loại đất hiếm) để sản sinh dòng điện. Các loại nam châm này rất quan trọng đối với nhiều hệ thống vũ khí quân sự khác. Hơn nữa, máy bay sử dụng thiết bị truyền động nam châm đất hiếm để điều khiển các bề mặt trong quá trình vận hành. Các bề mặt phủ gốm chịu nhiệt được ứng dụng trên động cơ máy bay nhằm bảo vệ các chi tiết máy bằng hợp kim. Lớp phủ gốm duy trì được tính chịu nhiệt nhờ vào yttrium oxide - một loại đất hiếm quan trọng giúp ngăn chất chịu lửa zirconia biến đổi hình dạng ban đầu.

NGUYỄN XUÂN THỦY

(Kiến thức gia đình số 23) 

Những điều chưa biết về đất hiếm mà Trung Quốc dọa dùng làm vũ khí

30/05/2019 11:56 GMT+7

TTO - Các động thái mới đây của Trung Quốc hàm ý sẽ cắt giảm số lượng đất hiếm xuất khẩu sang Mỹ đã gây nhiều chú ý của công luận thế giới. Vậy đất hiếm là gì, chúng có thực sự hiếm như tên gọi?

Những điều chưa biết về đất hiếm mà Trung Quốc dọa dùng làm vũ khí - Ảnh 1. 
 ( Còn tiếp)
Bạn muốn gửi bài bình luận về phần tin này. Vui lòng nhấn vào đây -->>>> Viết bình luận


Các tin cũ hơn
Các tin mới hơn